Εθνικό νόμισμα, μνημόνια και αδαείς περί τίνος ομιλούμε… Είναι περιττό να υπογραμμίσω το αυταπόδεικτο. Ότι, δηλαδή, η τότε ευκαιρία του εθνικού μας νομίσματος, αν τελικά ήταν ευκαιρία, κάτι που δεν θα μάθουμε ποτέ, ή ακόμη και η δυνατότητά του να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης, για την εξασφάλιση λιγότερο επαχθών μνημονιακών όρων, ανήκει δια παντός στο παρελθόν.
γράφει η Μαρία Νεγρεπόντη Δελιβάνη *
Ο παροξυσμός πανικού, που κυριάρχησε σε ορισμένα ΜΜΕ, απέναντι στη Μαρία Καρυστιανού, και στο δικαίωμα του κάθε πολίτη να απαιτεί από τον Πρωθυπουργό διευκρινίσεις για καίρια εθνικά θέματα, άγγιξε και το εθνικό μας νόμισμα. Ελπίζοντας να αποφευχθούν ανάλογες ασυναρτησίες, σε μελλοντική κρίση, αναφέρω τα ακόλουθα συνοπτικά για το ευρώ, που «αγιοποιείται», από μερικούς αδαείς.
Ι. Περί του ευρώ
*Νομπελίστας Πωλ Κρούγκμαν: «Το ευρώ αποτελεί το αμάρτημα της ΕΕ από αλαζονεία».
*Νομπελίστας Αμάρτυα Σεν: «Η δημιουργία του ευρώ υπήρξε ένα σοβαρό λάθος».
*Ζακ Ντελορ: «Η οικονομική και νομισματική ένωση υπήρξε θύμα του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, και είχε μια ήττα που προκλήθηκε από την ανευθυνότητα των ηγετών μας, οι οποίοι θέλησαν να κάνουν νομισματική ένωση, πριν προχωρήσουν σε οικονομική ένωση».
*Ν. Καλντορ: Η δημιουργία του ευρώ αποτελεί μνημείο φανατικού νεοφιλελευθερισμού. Βασίζεται σε αναπόδεικτες υποθέσεις, δε διαθέτει ιστορικό προηγούμενο και ο καταποντισμός του ευρωπαϊκού Νότου αποτελεί απτή απόδειξη της αρνητικής συμβολής του στην εξέλιξη των λιγότερο προηγμένων οικονομιών του ευρωπαϊκού Νότου.
ΙΙ. Μνημόνια και εθνικό νόμισμα
Σε πείσμα της επικινδυνότητας του ευρώ, ειδικά για τον ευρωπαϊκό Νότο, αφότου η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωζώνης ήταν, καταρχήν, αδιανόητη η αντιμετώπιση εξόδου απ’ αυτήν.
Εκτός, κατά τη δραματική εποχή των Μνημονίων, κατά την οποίαν η έξοδος από το ευρώ, κυρίως όμως η απειλή εξόδου, αποτελούσε δυνητικό διαπραγματευτικό χαρτί, το οποίο δυστυχώς δεν χρησιμοποιήθηκε. Ο Ομπάμα, στα απομνημονεύματά του, αποκάλυψε ότι ο Σόιμπλε έτρεμε μήπως οι Έλληνες σκεφτούν την έξοδο από το ευρώ, που σύμφωνα με τους τότε υπολογισμούς, θα στοίχιζε στην ΕΕ 3 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Οι λαοί υφίστανται τα λάθη των πολιτικών, και δυστυχώς αυτό έγινε και στην ελληνική περίπτωση. Η οικονομική καταστροφή της πατρίδας μας, όπως προκύπτει από τα ψυχρά στατιστικά δεδομένα, θα μπορούσε ίσως να είχε αποφευχθεί. Και αν όχι, να είχε περιοριστεί.
Εξυπακούεται, ότι ουδείς σοβαρός οικονομολόγος, Έλληνας ή ξένος, θα έσπευδε να διαβεβαιώσει σήμερα, ότι θα είχε αποφευχθεί η εξόντωση της χώρας μας, αν το είχαμε τολμήσει τότε. Διότι, το κεφάλαιο των νομισματικών προβλημάτων αποτελεί το βαρύ πυροβολικό της οικονομικής επιστήμης, και οι λύσεις που εκάστοτε μπορεί να προσφέρει διόλου δεδομένες.
Θα απαιτούσε, λοιπόν, όπως υποστηρίξαμε Έλληνες οικονομολόγοι, αλλά και ξένοι, και όπως αυτοί οι προβληματισμοί αποτυπώθηκαν σε εισηγήσεις συνεδρίων, να εξεταστούν ενδελεχώς οι ευκαιρίες, όπως και οι κίνδυνοι μιας εξόδου από το ευρώ, τότε. Και οπωσδήποτε να χρησιμοποιηθεί ως απειλή, για την εξασφάλιση λιγότερο οδυνηρής αντιμετώπισης μας, της παρούσας, από την ΕΕ.
Όπως είναι γνωστό, δεν έλαβε δυστυχώς χώρα καμία αποτελεσματική και σοβαρή προσπάθεια βελτίωσης των καταδικαστικών εδαφίων των Μνημονίων. Αντιθέτως, έσπευσαν οι τότε αρμόδιοι να τα υπογράψουν, πολλοί και χωρίς να τα έχουν διαβάσει!
Εν όψει των τραγικών συνεπειών, που υφίσταται και θα υφίσταται (όσο ακόμη υπάρχει) ο ελληνικός λαός, οι τεράστιες ευθύνες που βαρύνουν τους τότε υπευθύνους, είναι πλέον ή ξεκάθαρες.
ΙΙΙ. Το εθνικό νόμισμα σήμερα
Είναι περιττό να υπογραμμίσω το αυταπόδεικτο. Ότι, δηλαδή, η τότε ευκαιρία του εθνικού μας νομίσματος, αν τελικά ήταν ευκαιρία, κάτι που δεν θα μάθουμε ποτέ, ή ακόμη και η δυνατότητά του να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης, για την εξασφάλιση λιγότερο επαχθών μνημονιακών όρων, ανήκει δια παντός στο παρελθόν.
Συνεπώς, όποιος προβληματισμός, σήμερα, σχετικά με την συνέχιση ύπαρξης του ευρώ, αναφέρεται στο ολοένα πιο απειλητικό και ασταθές περιβάλλον, μέσα στο οποίο αιωρείται η ΕΕ. Αν δεν καταφέρει να εξασφαλίσει σταθερό βηματισμό και αξιοπρεπή υπόσταση στη νέα διεθνή σκηνή, το μέλλον της διαγράφεται ζοφερό, και μαζί μ’αυτήν και το ευρώ.
* Η πρώτη Ελληνίδα Πρύτανης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Έγινε δεκτή στη Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο περάτωσε με άριστα. Με υποτροφία της Γαλλικής Κυβέρνησης, έγινε δεκτή στη Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών της Σορβόννης, από όπου έλαβε δύο διπλώματα ανωτέρων σπουδών, στην Πολιτική Οικονομία και στις Οικονομικές Επιστήμες, καθώς και το κρατικό διδακτορικό της δίπλωμα με άριστα και έπαινο. Η διατριβή της δημοσιεύτηκε με δαπάνες του Εθνικού Κέντρου Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) και δόθηκε ως τμήμα της βιβλιογραφίας των μεταπτυχιακών σπουδαστών καθώς το θέμα και κυρίως τα συμπεράσματα του θεωρήθηκαν πρωτοποριακά. Συμπλήρωσε τις οικονομικές της σπουδές στη London School of Economics.
