Χανταϊός: η Α Π Ά Τ Η με το ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius… Κακά τα ψέματα παιδια… Και καλό θα ήταν να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλο μας… Μυρίζει ΑΠΆΤΗ όπως η πάνδημη ΑΠΆΤΗ τού ΚΟΡΩΝΑΪΟΥ.
Από Thanasis Alampasis
Χανταϊός: η Α Π Ά Τ Η με το ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius
1. Το είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται στον άνθρωπο;
Ο χανταϊός είναι μια οικογένεια ιών που φιλοξενείται σε τρωκτικά, με δεκάδες διαφορετικά είδη παγκοσμίως να χωρίζονται σε στελέχη του «Παλαιού» (Ευρώπη/Ασία) και «Νέου Κόσμου» (Αμερική). Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται σχεδόν αποκλειστικά μέσω της εισπνοής (αερολυματοποίηση). Ο άνθρωπος εισπνέει σκόνη που δημιουργείται όταν ξεραθούν τα ούρα, τα κόπρανα ή το σάλιο των τρωκτικών σε κλειστούς χώρους (όπως εγκαταλελειμμένες αποθήκες) και ο αέρας αναδευτεί. Πολύ πιο σπάνια, μεταδίδεται από άμεσο δάγκωμα τρωκτικού ή αν αγγίξεις μολυσμένες επιφάνειες και μετά το πρόσωπό σου.
2. Ο χανταϊός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο;
Κανένα στέλεχος δεν μεταδίδεται μεταξύ ανθρώπων, με μοναδική εξαίρεση παγκοσμίως τον χανταϊό των Άνδεων που ενδημεί αποκλειστικά σε Αργεντινή και Χιλή. Σε αυτό το στέλεχος έχει καταγραφεί διανθρώπινη μετάδοση, κυρίως μέσω στενής επαφής. Η φυσική δεξαμενή και αρχική πηγή μόλυνσης του συγκεκριμένου ιού είναι αποκλειστικά ένα τοπικό είδος, το ποντίκι της Παταγονίας (Oligoryzomys longicaudatus). Άρα μόνο ο χανταϊός των Άνδεων μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, σε αντίθεση με τον χανταϊό Ευρώπης και Ασίας που μεταδίδονται αποκλειστικά μέσω των τρωκτικών.
3. Είναι σοβαρότερη η νόσηση από τον χανταϊό των Άνδεων;
Η νόσηση στην Λατινική Αμερική προκαλεί το εξαιρετικά βαρύ Καρδιοπνευμονικό Σύνδρομο (HCPS), ενώ σε Ευρώπη/Ασία προκαλεί τον ηπιότερο Αιμορραγικό Πυρετό με Νεφρικό Σύνδρομο (HFRS). Ο χανταϊός των Άνδεων είναι ιδιαίτερα επιθετικός, προκαλώντας ταχύτατη οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια. Το ποσοστό θνητότητάς του είναι πολύ υψηλό, φτάνοντας το 35-40%, σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά στελέχη που συνήθως έχουν θνητότητα κάτω του 1%. Ο χανταϊός των Άνδεων είναι το ίδιο επιθετικός είτε μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω τρωκτικού είτε απευθείας από άνθρωπο σε άνθρωπο.
4. Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός των Άνδεων μεταξύ των ανθρώπων;
Η διανθρώπινη μετάδοση του ιού των Άνδεων δεν ακολουθεί το πρότυπο της αερογενούς διασποράς (airborne transmission) μέσω μικροσταγονιδίων (αερολυμάτων) που αιωρούνται επί μακρόν στον αέρα, όπως η ιλαρά, η γρίπη ή ο κορωναϊός. Αντιθέτως, απαιτεί άμεση έκθεση σε υ ψ η λ ό ιικό φορτίο μέσω β α ρ έ ω ν, μακροσκοπικών σταγονιδίων και βιολογικών υγρών (σάλιο, αναπνευστικές εκκρίσεις).
Επειδή αυτά τα υγρά και τα μ ε γ ά λ α σταγονίδια έχουν σημαντική μάζα, υπακούουν στη βαρύτητα και κατακρημνίζονται ταχύτατα (πέφτουν κάτω και δεν κυκλοφορούν στον αέρα). Κατά συνέπεια, για να επιτευχθεί μόλυνση, απαιτείται εξαιρετικά στενή, άμεση και παρατεταμένη φυσική επαφή (close-contact transmission). Αυτό πρακτικά μεταφράζεται σε ανταλλαγή σάλιου μεγάλου όγκου (π.χ. β α θ ύ φ ι λ ί στο σ τ ό μ α), σεξουαλική επαφή, στενή φροντίδα χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό, ή διαρκή συμβίωση και ανταλλαγή εκκρίσεων στον ίδιο κλειστό χώρο (π.χ. κοινό κρεβάτι) με τον πάσχοντα.
5. Πότε μεταδίδεται ο ιός και γιατί είναι πρακτικά μηδενική η πιθανότητα εξάπλωσης από άνθρωπο σε άνθρωπο;
Μετά την αρχική έκθεση στον ιό, μεσολαβεί μια μακρά και “σιωπηλή” περίοδος επώασης, η οποία κυμαίνεται συνήθως από 1 έως 6 εβδομάδες (με μέσο όρο περίπου τις 15 έως 20 ημέρες). Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, ο ιός αναδιπλασιάζεται εντός των κυττάρων του ξενιστή, ωστόσο το ιικό φορτίο παραμένει εξαιρετικά χαμηλό για να αποβληθεί στο περιβάλλον.
Αυτό σημαίνει ότι κατά την περίοδο επώασης ο φορέας ΔΕΝ είναι ασθενής – είναι α π ο λ ύ τ ω ς μ η μ ε τ α δ ο τ ι κ ό ς. Μπορεί να ταξιδεύει, να συμμετέχει σε κοινωνικές εκδηλώσεις και να έρχεται σε επαφή με εκατοντάδες ανθρώπους, χωρίς να υπάρχει καμία απολύτως βιολογική δυνατότητα να τους μολύνει.
Το “παράθυρο” της μεταδοτικότητας ανοίγει ελάχιστα 24-48 ώρες πριν ή ακριβώς τη στιγμή που εμφανίζονται τα έντονα συμπτώματα (προδρομική/οξεία φάση), οπότε και το ιικό φορτίο φτάνει στο ζενίθ. Εκείνη τη στιγμή, ο ιός πυροδοτεί το Καρδιοπνευμονικό Σύνδρομο από Χανταϊό (HCPS).
Εδώ η Φύση προνοεί και βάζει φυσικό επιδημιολογικό “φρένο”: τη μηδενική κινητικότητα του ασθενούς! Η παραπάνω ραγδαία κλινική επιδείνωση αποτελεί το απόλυτο εμπόδιο για την εξάπλωση του ιού στην κοινότητα. Τη στιγμή ακριβώς που ο ασθενής καθίσταται ικανός να μεταδώσει τον ιό μέσω των βαρειών εκκρίσεών του, η υγεία του καταρρέει πλήρως. Εμφανίζοντας υψηλό πυρετό, φρικτές μυαλγίες, εξάντληση και άμεση, απειλητική για τη ζωή δυσχέρεια στην αναπνοή, ο ασθενής π α ύ ε ι άμεσα να είναι λειτουργικός και κινητικός. Δεν έχει τη φυσική δυνατότητα να κυκλοφορήσει στον δρόμο, να μπει σε αεροπλάνα ή να παρευρεθεί σε συναθροίσεις. Καθηλώνεται ταχύτατα στο κρεβάτι και διακομίζεται επειγόντως στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής (διασωλήνωση).
Συνεπώς, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα μπορούσε να διασπείρει τον ιό κλείνει απότομα.
Οι μόνοι άνθρωποι που έχουν αντικειμενικά τον χρόνο και την εγγύτητα για να εκτεθούν στις μολυσμένες εκκρίσεις του είναι:
* Ο/η σύντροφος που κοιμήθηκε δίπλα του τις πρώτες ώρες της εκδήλωσης των συμπτωμάτων.
* Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό που κλήθηκε να τον διασωληνώσει επειγόντως, εάν δεν διέθετε τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό.
Η βαρύτητα της νόσου, λοιπόν, δρα ως αυτοπεριοριστικός μηχανισμός για την επιδημία, αποτρέποντας ουσιαστικά την ανάπτυξη μιας ευρείας αλυσίδας μετάδοσης.
6. Ποιοι άνθρωποι μολύνονται σε Χιλή και Αργεντινή; Έχει ιστορικά εκδηλωθεί τοπική επιδημία σε Αργεντινή και Χιλή;
Οι ασθενείς σε Αργεντινή και Χιλή είναι κυρίως εργάτες γης, αγρότες, υλοτόμοι και κάτοικοι απομακρυσμένων αγροτικών περιοχών που έρχονται σε άμεση επαφή με τα τρωκτικά και το φυσικό τους περιβάλλον. Επειδή η διανθρώπινη μετάδοση προϋποθέτει ακραία στενή επαφή, η πιθανότητα εξάπλωσης στην κοινότητα είναι πρακτικά μηδενική, καθώς η αλυσίδα μετάδοσης σπάει σχεδόν αμέσως. Εξαιτίας αυτού ακριβώς του λόγου, δεν έχει εκδηλωθεί ποτέ καμία εκτεταμένη τοπική επιδημία στις χώρες αυτές, παρά μόνο μικρές, αυτοπεριοριζόμενες συρροές.
7. Τι αναφέρει η βιβλιογραφία για τον αριθμό των μολύνσεων και νοσήσεων σε Αργεντινή και Χιλή;
Σύμφωνα με τις ιστορικές επιδημιολογικές αναφορές της Αργεντινής:
* Από το 1995 (όταν ανακαλύφθηκε ο ιός) μέχρι και το 2016, καταγράφηκαν συνολικά ακριβώς 1.350 κρούσματα Καρδιοπνευμονικού Συνδρόμου από Χανταϊό των Άνδεων σε ολόκληρη τη χώρα.
* Αυτό σημαίνει έναν μέσο όρο περίπου 64 κρούσματα ετησίως σε επίπεδο επικράτειας.
* Από αυτά τα 1.350 κρούσματα, υπολογίζεται ότι μ ό ν ο το 16% αφορούσε στο συγκεκριμένο νοτιοαμερικανικό στέλεχος (Ιός των Άνδεων) της Παταγονίας που έχει την ικανότητα διανθρώπινης μετάδοσης.
Πόσα από αυτά τα 1.350 κρούσματα μεταδόθηκαν από άνθρωπο σε άνθρωπο;
Η απάντηση είναι: ε λ ά χ ι σ τ α. Επειδή, όπως προαναφέρθηκε, ο ασθενής καθίσταται μεταδοτικός ΜΌΝΟ όταν η υγεία του καταρρέει και μπαίνει στη ΜΕΘ, η συντριπτική πλειοψηφία ΔΕΝ μολύνθηκε από άνθρωπο αλλά, άνω του 95%, μολύνθηκε απευθείας από το ποντίκι. Η διανθρώπινη μετάδοση στη βιβλιογραφία περιγράφεται ως ένα “σπάνιο φαινόμενο συρροών” (rare cluster phenomenon) που δεν συμβαίνει κάθε χρόνο.
Για να είμαστε συγκεκριμένοι, μέχρι την περίφημη έξαρση του 2018, υπήρχαν καταγεγραμμένες στη διεθνή βιβλιογραφία ΜΌΝΟ Έ Ξ Ι (6) ΑΝΑΦΟΡΈΣ (reports) που αποδείκνυαν μεταδόσεις από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η μεγαλύτερη εξακριβωμένη συρροή στην πρόσφατη ιστορία ήταν στο Epuyén της Αργεντινής (τέλη 2018 – αρχές 2019), όπου καταγράφηκαν 34 επιβεβαιωμένα κρούσματα.
8. Πόσο πιθανό είναι πρακτικά να κολλήσεις από άλλον άνθρωπο;
Η πιο έγκυρη και στοχευμένη μελέτη στον ανύποπτο χρόνο δημοσιεύθηκε από τους Ferrés et al. (και αναλύθηκε στο περιοδικό Journal of Infectious Diseases). Οι ερευνητές παρακολούθησαν προοπτικά 421 πολύ στενές επαφές (άτομα που έμεναν στο ίδιο σπίτι) ασθενών με εργαστηριακά επιβεβαιωμένο Ιό των Άνδεων.
Τα αποτελέσματα ήταν καταπέλτης απέναντι στην κινδυνολογία:
* Το δευτερογενές ποσοστό προσβολής (Secondary Attack Rate από άνθρωπο σε άνθρωπο) υπολογίστηκε μ ό λ ι ς στο 2,5%.
* Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η πιθανότητα μετάδοσης είναι 1 στους 40.
Προσοχή όμως στη λεπτομέρεια που τα αλλάζει όλα:
* Αυτή η πιθανότητα 1 στους 40 (2,5%) ΔΕΝ αφορά τον διπλανό σου στο λεωφορείο ή κάποιον που έφαγε στο ίδιο εστιατόριο. Αφορά α π ο κ λ ε ι σ τ ι κ ά τους ερωτικούς συντρόφους και τα μέλη της οικογένειας που κοιμόντουσαν στο ίδιο κρεβάτι ή ζούσαν κάτω από την ίδια στέγη με τον ασθενή, σε καθημερινή τριβή κατά τη διάρκεια που αυτός είχε ιικό φορτίο. Δηλαδή για να κολλήσεις θα πρέπει να κοιμάσαι αγκαλιά και να καταπίνεις το σάλιο κάποιου που ψήνεται στον πυρετό και εισάγεται στη ΜΕΘ με αναπνευστική ανεπάρκεια..
* Για τις απλές κοινωνικές επαφές (π.χ. φίλοι, συνάδελφοι, συνεπιβάτες, περιστασιακές συναντήσεις), το ποσοστό και η πιθανότητα μετάδοσης κατέγραφαν πρακτικά ΜΗΔΈΝ (0%).
9. Άρα επειδή ο ασθενής μεταδίδει τη νόσο σε χρόνο που ο οργανισμός έχει καταρρεύσει και εισάγεται στη ΜΕΘ, αναμένει κανείς ότι ελάχιστα τέτοια κρούσματα έχουν εισαχθεί από την Αργεντινή και τη Χιλή στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Σωστά;
Έτσι ακριβώς!
* Το Πρώτο (και μοναδικό επιβεβαιωμένο) Κρούσμα στις ΗΠΑ (2018)
Σύμφωνα με την επίσημη αναφορά του αμερικανικού CDC (Μάιος 2018), καταγράφηκε ιστορικά η πρώτη εισαγωγή του ιού των Άνδεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ιστορικό: Μια γυναίκα ταξίδεψε στην Αργεντινή και τη Χιλή τον Δεκέμβριο του 2017. Επέστρεψε στις ΗΠΑ και εκδήλωσε τα βαριά συμπτώματα στα τέλη Ιανουαρίου του 2018. Νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο του Delaware.
Η αντίδραση και η μετάδοση: Το CDC ιχνηλάτησε 53 επαφές (15 άτομα από το πλήρωμα και τους επιβάτες της πτήσης, 28 υγειονομικούς στο νοσοκομείο, και την οικογένειά της). Ξέρεις ποιο ήταν το αποτέλεσμα; ΜΗΔΕΝΙΚΉ δευτερογενής μετάδοση. Κανένας δεν κόλλησε. Και φυσικά, το θέμα πέρασε εντελώς στα ψιλά γράμματα των ειδήσεων, χωρίς πανικούς και σειρήνες.
* Τα Πρώτα Κρούσματα στην Ευρώπη – Ελβετία (2016-2018)
Το περιοδικό Clinical Infectious Diseases δημοσίευσε το 2018 την πρώτη καταγεγραμμένη εισαγωγή του ιού στην Ευρώπη, η οποία συνέβη στα τέλη του 2016.
Το ιστορικό: Ένα ζευγάρι ελβετών έκανε πεζοπορία στην Παταγονία (Χιλή).
Επέστρεψαν στην Ελβετία τον Νοέμβριο. Αρχές Δεκεμβρίου, ο 55χρονος σύζυγος εμφάνισε υψηλό πυρετό και κατέρρευσε, απαιτώντας άμεσα μηχανική υποστήριξη.
Η μετάδοση: Περίπου 21 μέρες μετά την εισαγωγή του συζύγου στο νοσοκομείο, η σύζυγός του εμφάνισε ακριβώς τα ίδια συμπτώματα (αυτή είναι η κλασική δευτερογενής μετάδοση σε στενή συγκατοίκηση που συζητούσαμε).
Η κοινοτική διασπορά: Η αλυσίδα σταμάτησε εκεί. Ο ιός δεν ξέφυγε ποτέ από τους τέσσερις τοίχους της ΜΕΘ, δεν μολύνθηκε κανένας γιατρός, κανένας γείτονας και κανένας συνταξιδιώτης.
10. Η Α Π Ά Τ Η με το ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius. Πώς καταρρέει επιδημιολογικά το αφήγημα των μαζικών δήθεν μολύνσεων και θανάτων στο κρουαζιερόπλοιο.
* Ο Ασθενής 0: Μολύνεται στη στεριά (Αργεντινή) από ποντίκι, επιβιβάζεται στο πλοίο και επωάζει τον ιό σιωπηλά και εντελώς μη μεταδοτικά για 1 έως 6 εβδομάδες.
* Το βιολογικό παράδοξο: Για να υπάρξει μαζική διασπορά μέσα στο πλοίο, ο ασθενής θα έπρεπε, ακριβώς τη στιγμή που καταρρέει με 40 πυρετό και πνευμονικό οίδημα, να τριγυρνάει στο πλοίο ανταλλάσσοντας σάλια ή κοιμώμενος αγκαλιά με δεκάδες αγνώστους.
* Τα στατιστικά της απάτης: Εφόσον κολλάει μόνο το 2,5% (1 στους 40) όσων μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι με τον ασθενή, η εκρηκτική αλυσίδα μαζικών μολύνσεων και θανάτων μεταξύ απλών συνταξιδιωτών είναι μαθηματικά αδύνατη.
* Συμπέρασμα: Χρησιμοποίησαν την ιδανική γεωγραφική αφετηρία (Ουσουάια, Αργεντινή) για να «ντύσουν» αληθοφανώς ένα χολιγουντιανό σενάριο πανδημίας, το οποίο όμως βιολογικά αγνοεί πλήρως τους νόμους της επιδημιολογίας.
Άρα, το να μιλούν τα Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης για “κινδύνο εξάπλωσης” για “καραντίνες υπόπτων” και “μέτρα προστασίας” στο ευρύ κοινό από ένα κρουαζιερόπλοιο, αντιβαίνει πλήρως σε δεκαετίες σταθερών, καταγεγραμμένων ιατρικών δεδομένων σε Αργεντινή και Χιλή.
Όταν πανδημία χανταϊού ο υ δ έ π ο τ ε έχει εκδηλωθεί στην κοιτίδα του ιού, στην Αργεντινή και Χιλή που ενδημεί ο ποντικός της Παταγονίας που είναι ο φυσικός ξενιστής τού ιού και μολύνει απευθείας τους Αργεντίνους και Χιλιανούς αγρότες, ξάφνου “κίνδυνος” κατασκευάζεται για την Ευρώπη , τις ΗΠΑ και την… Ελλάδα (!) χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τον ποντικό τής Παταγονίας, από ένα… κρουαζιερόπλοιο μέσα στο οποίο ταξίδεψε ένας έλληνας οδοιπόρος τής Παταγονίας.
Μυρίζει ΑΠΆΤΗ όπως η πάνδημη ΑΠΆΤΗ τού ΚΟΡΩΝΑΪΟΥ.
